Edremit Araştırma Merkezi Bölüm Başkanı Esra ER

Soru 1) Kendinizi kısaca tanıtır mısınız?

Cevap 1) İsmim Esra ER özel eğitim öğretmeniyim. Şuanda Edremit rehberlik araştırma merkezinde bölüm başkanı olarak görev yapıyorum. Daha önce 7 yıl özel eğitim okullarında görev yaptım.

Soru 2) Otizmin en dikkat çekici belirtileri nelerdir ?

Cevap 2)Göz teması kurmaması,  sonrasında tekrarlayan ve ilişkisiz ortamlarda sözcükler kullanması diyebiliriz.  Konuşmada gecikme, yaşıtlarına göre konuşma anlamında Otizm iletişim sorunu zaten,  oyuncaklarla oynama konusunda da oyuncakları kendi amacının dışında mesela yine bir araba verdiğinizde bunu sürme şeklinde değil de genelde arabayı ters çevirerek tekerlekleri çevirme şeklinde,  elindeki oyuncağı amacına uygun oynamadığım da bu belirtilerden şüphelenebiliriz. Aslında akranlarıyla oyun oynamadan problem yaşama diyebiliriz. Günlük yaşamdaki  rutinler deki değişiklikler de ya da ortamlardaki değişikleri kolay kabul edememe bunlara karşı tepki gösterme, herhangi bir değişik ortama girdiğinde bu tarz durumlar  aklıma gelen en belirgin özellikleridir.

Soru 3) Otizm tanısı en erken kaç yaşında konulabilir?

Cevap 3) Otizm tanısı ile ilgili olarak önceden okul yaşantısı 36 aydan itibaren şeklinde bir genel kanı vardı. Ama son dönemde ailelerin çok daha erken fark etmeleri sonucunda 18 ay daha net tanının konulabildiği yaşa kadar indi. Hatta bu 15 aydan itibaren eğer bilinçli bir aile iseniz bir uzmana danışmak gerekliliği duyuyorsanız; bu belirtileri çocuğunuza gözlemlediği iseniz 15 ayda da tanı konulmasını isteyebilirsiniz. Ama siz 18 ayı kullanabilirsiniz.

Soru 4) Kaç tür otizm vardır?

Cevap 4) Türkiye’de iki türlü tanılama var. Bir tıbbi tanılama bir de eğitsel tanılama. Tıbbi tanılama sağlık kuruluşları tarafından konulan bir tanı türü yani doktorlar ya da çocuk gelişimi uzmanları tarafından konulur. Bu tanımlar çeşitlenebiliyor otizm anlamında ama ilk koyan kurum Türkiye’de Rehberlik Araştırma merkezleri, türü olarak değil de eğitsel tanı anlamındaki çeşitliliğine baktığımız zaman 3 çeşit eğitsel tanı alabilen otizm türü var. Bu da hafif düzeyde otizm Spektrum bozukluğu, orta düzeyde otizm Spektrum bozukluğu ve ağır düzeyde otizm Spektrum bozukluğu .Aslında bu türlere ayırmamızın ya da tanılardaki çeşitliliği nerede kullanıyoruz; öğrencilerin Uygun eğitim ortamlarına yerleştirilmesinde. Aslında bu tanımlamanın başka bir alanda geçerliliği aslında yok. 

Soru 5) Çocuğunda otizm semptomları fark eden aileler nereye başvurmalı?

Cevap 5) Bu belirtileri gözlemledik ten sonrasında biraz önce bahsettiğimiz ne yapabilirler çocuk doktoru en başta zaten artık çocuk doktorları ailenin başvurusu olmadan bile ne yapıyorlar? Bununla ilgili olarak birkaç soruluk bir testleri var aileye ya da çocuğu gözlemleme anlamında eğer doktor fark ettiği ise hiçbir sorun yok ama eğer aile kendisi fark ettim çocuk doktoru ile özellikle çocuk psikiyatristi ile öncelikli olarak görüşmeleri uygun olacaktır.

Soru 6) Otizmli çocuğu olan aileler resmi kurumlardan nasıl faydalanabilirler? Resmi kurumlarda verilen eğitimin içeriği ve niteliği hakkında bilgi verir misiniz?

Cevap 6)Kısaca bahsetmek gerekirse resmi kurumlardan derken eğer çocuğunuz tıbbi anlamda otizm tanımı aldıysa aile olarak ilk başvuracağımız yer eğitim öneriler bilmesi için Rehberlik Araştırma merkezleri .Rehberlik Araştırma merkezlerindeki uygun tanıyı aldıktan sonra uygun yönlendirme yapılacaktır .uygun yönlendirme derken tabii ki bu yaş okul kademesi şeklinde değişiklik gösteriyor okul öncesi dönemde önce ise erken çocukluk dediğimiz 0-36 aylık dönemde erken çocukluk eğitimine tabi tutuyorlar daha çok aile eğitimi üzerinde verilen bir çalışma bu. daha sonra da 36 aydan itibaren de her engel türünde olduğu gibi otizmde de artık zorunu özel eğitim hayatı başlamış oluyor çocuklarımız .bu çocuklarımız da Özel Eğitim Anaokulu özel eğitim anasınıfı otizme yönelik bu şeylerden yararlanıyorlar .Eğer hafif düzeyde otizm belirtileri gösteriyorsa okul öncesinde normal akranları ile birlikte kaynaştırma okul öncesi kaynaştırma eğitiminden yararlanıyorlar .bu aynı şekilde bütün kademelerde bu şekilde devam ediyor, ilkokula geçtikleri zamanda yine aynı şekilde nedir hafif düzeyde otizm Spektrum bozukluğu olan öğrencilerimiz kaynaştırma eğitimine tabi tutuluyorlar. orta ve ağır düzeyde olan öğrencilerimiz içinde ilkokul ortaokul ve lise kademelerinde açılmış olan Eğitim Uygulama okullarımız var. Ayriyeten de normal okullar açılmış özel eğitim sınıflarında yararlanıyor öğrencilerimiz.