Soru 1) Kendizi kısaca tanıtır mısınız ?
Cevap 1) 2007 yılında özel eğitim öğretmenliği zihinsel engelliler öğretmenliği bölümünden mezun oldum. Özel eğitim alanındaki tüm branşlar ile çalışıyoruz. 2015 yılına kadar çeşitli okullarda zihinsel engelli ve otizmli çocuklara eğitim verdim. 2015 yılından itibaren de burada Rehberlik ve araştırma Merkezinde görev yapmaktayım.
Soru 2) Otizmin en dikkat çekici özellikleri nelerdir ?
Cevap 2) Gözle iletişim kurmakta zorluk veya farklılık diyebiliriz. Ellerini sallamak, etraflarında dönmek gibi stereotipik davranışlar dediğimiz davranışları sergilerler. Tabi ki bu davranışlar otizmli çocuktan otizmli çocuğa farklılık gösterir ve her otizm spektrum bozukluğu olan çocukta görülmek zorunda da değildir.
Soru 3) Otizm tanısı en erken kaç yaşında konulabilir?
Cevap 3) Yaklaşık 2 yaş civarında bu tanı konulabilir fakat son yıllarda özellikle 6 aydan sonra otizmli olma potansiyeli olan çocukların tespiti yapılabiliyor. Bu amaçla birtakım gözlemler ve testler yapılabiliyor.
Soru 4) Kaç tür otizm vardır?
Cevap 4) Kaç türden öte yaygın gelişimsel bozukluk dediğimiz bir durum vardır. Bu yaygın gelişimsel bozukluğu bir şemsiye olarak düşünürsek bu şemsiyenin altında çeşitli engel yada farklılık olarak tanımlanan durumlardan biri de otizmdir. Bunun altında da asperger sendromu, atipik otizm ve otizm olarak farklılıklar mevcuttur. Otizmli çocukları türlere ayırmaktansa her çocuğu kendine özel olarak ele almalıyız. Kimi çocuk akademik olarak çok başarılı olabilir fakat tanısı gereği sosyal yönden zorluklar yaşayabilir. Kimi çocuk ise tek bir kelime dahi konuşamayabilir. Kimi çocuk konuşabilir fakat özbakım becerilerini yerine getiremeyebilir. Otizm bu anlamda çok geniş bir yelpazedir. Her alanda insan otizmli olabilir. Doktor da olabilir ama aynı zamanda elini dahi yıkayamayabilir.
Soru 5) Çocuğunda otizm semptomları fark eden aileler nereye başvurmalı?
Cevap 5)Bir aile çocuğunun gelişiminde farklılık gözlemlerse en öncelikli başvuracağı yer çocuk psikiyatrisidir. Bunu otizm ile de sınırlandırmamak lazım çocuğunda gelişimsel olarak gerilik gören aileler çocuk psikiyatrisinden en doğru bilgiyi alabilirler.
Soru 6) Doktorlar tarafından konulan tanı sonrası ailelere nasıl bir yol izlemelerini tavsiye edersiniz?
Cevap 6) Eğer otizm tanısı konduysa doktorlar zaten gerekli bilgilendirmeyi yapıyorlar. Daha sonra aileler gerekli yönlendirmeler ve detaylı bilgilendirmeleri almak için rehberlik Araştırma merkezlerine başvurmalıdırlar. Çünkü bundan sonra nasıl eğitim alacakları ile ilgili yönlendirmeleri biz yapıyoruz.
Soru 7) Otizmli çocuğu olan aileler resmi kurumlardan nasıl faydalanabilirler? Resmi kurumlarda verilen eğitimin içeriği ve niteliği hakkında bilgi verir misiniz?
Cevap 7 Biz milli eğitim bakanlığına bağlı resmi bir kurumuz bu nedenle çocuk psikiyatrisinde konulan tanı sonrası nerde ve nasıl eğitim alacağı ile ilgili yönlendirmeleri biz yapıyoruz. Biz bir rapor düzenliyoruz ve çocuğunuz bir rehabilitasyon merkezinde eğitim alabilir diye. Aile de uygun gördüğü bir rehabilitasyon ve özel eğitim merkezine çocuğunu götürebiliyor. Aynı zamanda devlet okulunda kendine uygun eğitime kaynaştırma yada özel sınıf olarak devam edebiliyor. Aynı zamanda bu öğrencilere yönelik devletin normal okulları yani her öğrencinin gittiği gibi kendilerine uygun , bulundukları yaş ve kademeye uygun özel eğitim uygulama okulları mevcut bu şekilde eğitimlerine devam ediyorlar. Biz genel performansını ortaya koyuyoruz ve bu performans doğrultusunda destekleyici eğitim alıyorlar. Bu becerilerin içinde hem toplumsal, hem sosyal hem de akademik konular yer alabiliyor.
Soru 8) Otizmli çocuğu olan aileler evde çocuklarına nasıl bir eğitim verebilirler?
Cevap 8) Özel eğitim okullarında, özel sınıflarda verilen eğitimin yanında bu öğrencilerin normal yaşıtlarıyla birlikte normal anaokulu,ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde tam zamanlı kaynaştırma eğitimi şeklinde eğitimlerine devam edebilmektedirler. Ayriyeten kimi ihtiyaç duydukları derslerde destek eğitim odalarında kendi okullarında birebir destek eğitimi alabilmektedirler.
Soru 9) Ailelere evde eğitim için tavsiye edebileceğiniz kaynaklar nelerdir?
Cevap 9) Her aile otizmli çocukları hakkında kesinlikle bilgi sahibi olmalıdır. Benim çocuğumun özellikleri nelerdir. Çocuğuma neyi nasıl öğretebilirim. Bu konuda yeterli bilgiye sahip olmaları gerekir. Kitaplardan Bünyamin BİRKAN’ın Türkçeye çevirdiği iki kitap var bunlardan biri otizmli çocuklarda etkinlik çizelgelerinin kullanımı diye bir kitap. Diğeri de konuşma öğretimine dahi bir kitap. Bunun yanında” tohumotizm” vakfından ve tohumotizm portalından faydalanabilirler.
Soru 10) Aileler otizm ile ilgili en doğru bilgilere nerelerden ulaşabilirler?
Cevap 10) En doğru bilgi çocuk psikiyatrisinden alınabilir. Kurum olarak da bizden yani Rehberlik Araştırma Merkezinde bu konuda en doğru bilgiyi alabilirler. Özel eğitim alanında eğitim almış özel eğitim öğretmenlerinden bu anlamda eğitim alabilirler. Özel eğitim öğretmeni olan kurumlarda çalışan her eğitimciden faydalanabilirler.
OTİZMLE YAŞAM 