Soru 1) Kendinizi kısaca tanıtır mısınız?
Cevap 1) İsmim Sinan BAŞER rehberlik araştırma merkezinde özel eğitim öğretmeni olarak çalışıyorum. Yaklaşık 12 yıldır özel eğitimde görev yapmaktayım.
Soru 2) Otizmin en dikkat çekici belirtileri nelerdir?
Cevap 2) Otizmin en dikkat çekici belirtisi iletişim kurmada güçlük diyebiliriz. Göz teması kuramaması, cümle ile iletişime geçememesi, istenilen becerileri yerine getirememe olarak en belirgin özelliklerini sıralayabiliriz.
Soru 3) Otizm tanısı en erken kaç yaşında konulabilir?
Cevap 3) En erken bir bucuk iki yaş olarak söylenir. Fakat daha erken yaşlarda da şüphelenmeler olabilir. Bunlar gözle temas kurmaması, başla gözle takibin olmaması, seslenilen tarafa bakmama, anneye gülmeme, gıdıklama gibi oyunlara karşılık vermeme gibi durumlar aileleri kuşkulandırıyor ve daha erken yaşlarda bu teşhisin konmasına yardımcı oluyor.
Soru 4) Kaç tür otizm vardır?
Cevap 4) Üç farlı kategorisi vardır eğitsel tanılamada, bunlar hafif düzey spektrum bozukluğu, orta düzey spektrum bozukluğu ve ağır düzey spektrum bozukluğudur. Tıbbi tanı olarak çok çeşitlidir.
Soru 5) Çocuğunda otizm semptomları fark eden aileler nereye başvurmalı?
Cevap 5) Tabii ki öncelikli olarak bir sağlık kuruluşuna, tam teşekkülü tabir edilen sağlık raporu verebilen, son yönetmelikle ifade edilen çocuklar için özel gereksinimli rapor denilen raporu verebilen bir sağlık kuruluşuna başvurmaları gerekir. Ardından Rehberlik Araştırma Merkezlerine. Bu kurumun yönlendirmeleri ile de özel eğitim veren kurumlara ve eğitim için okullara yönlendirilirler.
Soru 6) Doktorlar tarafından konulan tanı sonrası ailelere nasıl bir yol izlemelerini tavsiye edersiniz?
Cevap 6) Tanı konulduktan sonra çocuk eğitime ve dışarıdan desteklenmeye ihtiyaç duyuyor. Ve bu eğitimlerin mümkün olduğu kadar erken yaşta başlanması gerekiyor bundan dolayı bir an önce Rehberlik Araştırma merkezlerine doğru yönlendirmeler için başvurmaları gerekmektedir. Ardından eğitim kurumlarına başvurmaları gerekiyor.
Soru 7) Otizmli çocuğu olan aileler resmi kurumlardan nasıl faydalanabilirler? Resmi kurumlarda verilen eğitimin içeriği ve niteliği hakkında bilgi verir misiniz?
Cevap 7) Hafif düzey otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar tam zamanlı kaynaştırma eğitimi adı altında yaşıtları ile birlikte normal sınıflarda eğitim kurumların da eğitimlerine devam etmektedirler. Birebir eğitim almalar gerekiyorsa da hafif düzey otizm spektrumu bozukluğu olan çocuklar için olan özel sınıflara da yerleştirilebiliyorlar. Orta ve ağır düzeyler için hem alt sınıflar mevcuttur hem de bu öğrencilerimiz birinci ve ikinci kademe olarak özel eğitim uygulama okullarında eğitimlerine devam edebilmektedirler. Öncelikle öğrencilerin temel iletişim becerileri ve sosyal uyum ,sosyal gelişim becerilerinin arttırılması hedefleniyor. Sadece akademik anlamda değil sosyal uyum konusunda öğrencilere eğitim verilmektedir eğitim kurumlarında. Öz bakım becerileri , günlük yaşam becerileri gibi konularda desteklenmektedir çocuklar.
Soru 8) Otizmli çocuğu olan aileler evde çocuklarına nasıl bir eğitim verebilirler?
Cevap 8)Çocuğun gelişimsel, eğitsel ihtiyaçlarına göre eğitimleri şekillendirilmelidir. Örnek verirsek otizmli çocukların göz teması yoktur diye düşünsen de bazı çocuklarda göz teması bulunmaktadır. Çok güzel cümleler kullanan çocuklarda vardır. Eğer bu çocuklarda öz bakım becerileri, el göz koordinasyonu yoksa bu konuda çocukların destekleneceği bir çalışma planlanmalıdır. Bu tür çocuklar hangi konuda yetersiz olduklarını ifade edemedikleri için ailelerin çocuklarının desteklenmesi gereken eksikliklerini tespit ederek bu eksikliklerine yönelik önlemler almalıdırlar.bu noktada hem okulda ki öğretmenleri, hem özel eğitim öğretmenleri hem de Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinden yardım alabilirler. Eğitimlerde çocuğun beklentilerine dikkat edilmelidir örneğin bir çocuk yönergeyi alırken yüksek sese ihtiyaç duyarken diğer bir çocuk yüksek sesten korkup tepki verebilir. Bu noktalara dikkat edilmelidir. Eğitim yöntemleri esnek olmadır. En önemli hedef çocuğu bir adım üste çıkarmaktır. Bu çalışmalar aile,öğrenci ,öğretmen eşgüdümü ile birlikte yürütülmelidir.
Soru 9) Ailelere evde eğitim için tavsiye edebileceğiniz kaynaklar nelerdir?
Cevap 9) Çocuğun günlük rutinlerinin farkına varılması gerekiyor. Sabah kalktığından gece yatana kadar ki tüm rutinlerinin bilinmesi gerekiyor. Ve bu rutinlerin hangi aşamasında eksiklikler varsa bu eksikliklerin aşama aşama tespit edilerek desteklenmesi gerekmektedir. Öncelikle çocuk günlük yaşama adapte edilmelidir. Bunun için bir zaman çizelgesi oluşturulmalıdır. Bu zaman çizelgesin önemlidir. Etkinlik çizelgeleri dediğimiz çizelgeler kullanılabilir. Alan uzmanları tarafından bu çizelgelerin kullanılması öğrenilebilir. Aynı zamanda çocuğun hatırlamasını sağlayacak görsel materyaller hazırlanarak çoğun görebileceği yerlere asılarak çocuğun dikkatinin çekilmesi ve çocuğun hatırlaması sağlanabilir. Birebir öğretimler, ayrıntılı öğretimler daha bir sürü çeşit eğitim yöntemleri vardır. Bununla ilgili alan uzmanları ile muhakkak iletişim halinde olunmalı. “Tohumotizm “ portalında birçok materyal ve bilgi edinilebilir.
Soru 10) Aileler otizm ile ilgili en doğru bilgilere nerelerden ulaşabilirler?
Cevap 10) Öncelikle özel eğitim uzmanlarında, alan uzmanlarında doğru bilgi alınabilir. Öncelikli olarak Rehberlik ve Araştırma Merkezlerine başvurarak burada ki alan öğretmenlerinden en doğru bilgiyi alabilirler.
OTİZMLE YAŞAM 